Satluj Movie Controversy: నాలుగేళ్లుగా విడుదల కోసం ఎదురుచూసిన ‘సత్లుజ్’ (Satluj) సినిమా, ఎలాంటి ముందస్తు ప్రచారం లేకుండా, ఓటీటీలో విడుదలైన 48 గంటల్లోనే, ZEE5 నుంచి ఎందుకు తొలగించారు? విడుదలకు ముందే మూడు సార్లు పేరు ఎందుకు మార్చారు? భారతీయ ప్రేక్షకులకు అందుబాటులో లేకుండా ఎందుకు చేసారు? దీనికి అసలు కారణమేంటి? ఎందుకు ఈ సినిమా వివాదాల్లో చిక్కుకుంది? పూర్తి వివరాలు తెలుసుకుందాం.

ZEE5 ఓటీటీలో విడుదలైన 48 గంటల్లోనే ‘సత్లుజ్’ సినిమాని ఎందుకు తొలగించారు?

సినిమా విడుదలైన రెండు రోజులకే భారతదేశంలో ZEE5 నుంచి తొలగించబడింది.

దీనిపై ZEE5 విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, ప్రస్తుత పరిస్థితుల దృష్ట్యా సినిమాను తాత్కాలికంగా నిలిపివేస్తున్నట్లు తెలిపింది. అలాగే భారతీయ ప్రేక్షకులకు మళ్లీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి చట్టపరమైన మార్గాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు పేర్కొంది. అయితే తొలగింపునకు గల ఖచ్చితమైన కారణాన్ని మాత్రం వెల్లడించలేదు.

భారత్‌లో స్ట్రీమింగ్ నిలిచిపోయినప్పటికీ, అమెరికా, కెనడా, బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాల్లో ZEE5 Global ద్వారా ఈ సినిమా ఇప్పటికీ అందుబాటులో ఉంది. భారత్‌లో మాత్రమే స్ట్రీమింగ్ నిలిపివేయడానికి గల ఖచ్చితమైన కారణాన్ని ZEE5 వెల్లడించలేదు. అయితే భారతీయ చట్టపరమైన అంశాల కారణంగా ఇలా జరిగి ఉండొచ్చని పలు మీడియా కథనాలు విశ్లేషించాయి.

అయితే ఈ తొలగింపు కథ అసలు ఇప్పుడు మొదలైనది కాదు. ఈ సినిమా విడుదలకు ముందే ఎన్నో వివాదాలను ఎదుర్కొంది.

Satluj సెన్సార్ వివాదం ఎలా మొదలైంది? (Satluj Movie Controversy)

సినిమా 2022లో పూర్తయినప్పటికీ, సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సర్టిఫికేషన్ (CBFC) పరిశీలనలో కొన్ని దృశ్యాలు, సంభాషణలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి.

పలు నివేదికల ప్రకారం ఈ సినిమాకు దాదాపు 127 కట్స్ సూచించినట్లు సమాచారం. అయితే ఇన్ని మార్పులు చేస్తే సినిమా అసలు కథ దెబ్బతింటుందని నిర్మాతలు భావించి కోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ న్యాయపోరాటం కారణంగా సినిమా విడుదల చాలా కాలం ఆలస్యమైంది.

చివరకు థియేటర్లలో విడుదల చేయకుండా నేరుగా ఓటీటీలో విడుదల చేయాలని చిత్రబృందం నిర్ణయించింది. జులై 3న ఎలాంటి ప్రచారం లేకుండా ZEE5లో ‘సత్లుజ్’ పేరుతో స్ట్రీమింగ్ ప్రారంభమైంది.

అయితే సెన్సార్ వివాదం కంటే ముందే ఈ సినిమా మరో కారణంతో కూడా వార్తల్లో నిలిచింది.

మూడు సార్లు పేరెందుకు మార్చాల్సి వచ్చింది?

ఈ సినిమా విడుదల ప్రయాణంలోనే అత్యంత పెద్ద వివాదం టైటిల్ మార్పులే.

మొదట ఈ చిత్రాన్ని ‘ఘల్లుఘరా’ (Ghallughara) పేరుతో ప్రకటించారు. అనంతరం సెన్సార్ ప్రక్రియలో సినిమా టైటిల్‌తో పాటు, కొన్ని ఇతర అంశాలపైనా అభ్యంతరాలు వ్యక్తమైనట్లు పలు మీడియా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. దీంతో చిత్రబృందం పేరును ‘పంజాబ్ 95’ (Panjab 95)గా మార్చింది.

తర్వాత చట్టపరమైన వివాదాల నేపథ్యంలో, ఓటీటీలో విడుదల చేసే సమయానికి పంజాబ్‌లోని ప్రసిద్ధ నది పేరైన ‘సత్లుజ్’ (Satluj)గా మరోసారి పేరు మార్చి విడుదల చేశారు.

ఈ వివాదాలన్నింటికీ కారణం సినిమా కథే.

‘సత్లుజ్’ సినిమా కథేంటి?

ఈ సినిమాను దర్శకుడు హనీ ట్రెహన్ పంజాబ్‌కు చెందిన మానవ హక్కుల కార్యకర్త జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా జీవితంలోని వాస్తవ సంఘటనల ఆధారంగా తెరకెక్కించారు.

1990లలో పంజాబ్‌లో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యల సమయంలో వేలాది మంది అదృశ్యమయ్యారని, వారిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకుని చట్టవిరుద్ధంగా దహనం చేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ ఆరోపణలపై జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా స్వయంగా పరిశోధనలు చేసి కొన్ని ఆధారాలను సేకరించారు. అయితే 1995లో ఆయన అపహరణకు గురై, అనంతరం హత్య చేయబడ్డారు. ఈ సంఘటనలనే ఈ సినిమా ప్రధానంగా చూపిస్తుంది.

ఈ కథను పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవాలంటే అప్పటి పంజాబ్ పరిస్థితులను తెలుసుకోవాలి.

1990లలో పంజాబ్‌లో ఏం జరిగింది?

1980ల చివరి నుంచి 1990ల మధ్యకాలంలో పంజాబ్ తీవ్రమైన రాజకీయ, సామాజిక అనిశ్చితిని ఎదుర్కొంది.

‘ఖలిస్తాన్’ అనే ప్రత్యేక దేశం కోసం జరిగిన సాయుధ పోరాటం, 1984లో జరిగిన ఆపరేషన్ బ్లూస్టార్, మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ హత్య, అనంతరం జరిగిన సిక్కు వ్యతిరేక అల్లర్లతో రాష్ట్రంలో ఉద్రిక్త పరిస్థితులు ఏర్పడ్డాయి.

ఉగ్రవాదాన్ని అణచివేయడానికి అప్పటి పంజాబ్ డీజీపీ కె.పి.ఎస్. గిల్ ఆధ్వర్యంలో భద్రతా దళాలకు విస్తృత అధికారాలు ఇవ్వబడ్డాయి. దీంతో చట్టవిరుద్ధమైన నిర్బంధాలు, నకిలీ ఎన్‌కౌంటర్లు, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు జరిగాయని మానవ హక్కుల సంఘాలు ఆరోపించాయి.

ఆ సమయంలో జరిగిన సంఘటనలపై నిజాలను వెలికితీయడానికి జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా ప్రయత్నించారు.

జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా ఎలా నిజాలను వెలికితీశారు?

బ్యాంక్ ఉద్యోగి అయిన జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా పంజాబ్‌లో అదృశ్యమైన వ్యక్తుల వివరాలపై స్వతంత్రంగా పరిశోధనలు చేశారు.

అమృత్‌సర్, తార్న్ తారన్ ప్రాంతాల్లోని మున్సిపల్ స్మశాన వాటికల రికార్డులను పరిశీలించిన ఆయన, గుర్తుతెలియని మృతదేహాలను **’అనాథ శవాలు’**గా నమోదు చేసి దహనం చేసినట్లు గుర్తించారు. ఈ అంశాలపై అనంతరం దర్యాప్తులు, కోర్టు విచారణలు జరిగాయి. కేవలం అమృత్‌సర్ జిల్లాలోనే ఇలాంటి వేలాది కేసులు ఉన్నాయని ఆయన అంతర్జాతీయ వేదికలపై వెల్లడించారు.

అయితే 1995 సెప్టెంబరు 6న అమృత్‌సర్‌లోని ఆయన నివాసం వద్ద ఖల్రా అపహరణకు గురయ్యారు. అనంతరం పోలీసు కస్టడీలోనే ఆయన హత్యకు గురైనట్లు విచారణలో తేలింది.

ఆయన హత్య తర్వాత ఈ కేసు కోర్టుకు చేరింది.

కోర్టు విచారణలో ఏం తేలింది?

జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా భార్య పరమజిత్ కౌర్ ఖల్రా ఈ కేసుపై సుదీర్ఘ న్యాయపోరాటం చేశారు. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు సీబీఐ ఈ కేసును దర్యాప్తు చేసింది.

2005లో పటియాలా ప్రత్యేక సీబీఐ కోర్టు ఖల్రా అపహరణ, హత్య కేసులో భాగస్వాములైన ఆరుగురు పంజాబ్ పోలీస్ అధికారులను దోషులుగా తేల్చి,  పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టు వారి శిక్షను, 2007లో జీవిత ఖైదుగా మార్చింది. అనంతరం ఈ తీర్పును సుప్రీంకోర్టు కూడా ఖరారు చేసింది. ప్రస్తుతం పరమజిత్ కౌర్ ఖల్రా ‘ఖల్రా మిషన్ కమిటీ’ ద్వారా బాధిత కుటుంబాలకు చట్టపరమైన సహాయం అందిస్తున్నారు.

ఇదే కథను ఆధారంగా చేసుకుని తెరకెక్కిన సినిమాలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన దిల్జిత్ దొసాంజే కూడా విడుదల తర్వాత కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు.

దిల్జిత్ దొసాంజే ఏమన్నారు?

సినిమా విడుదల అనంతరం ప్రధాన పాత్రధారి దిల్జిత్ దొసాంజే స్పందిస్తూ, ఓటీటీలో విడుదలైనది ఎలాంటి కట్స్ లేని ఒరిజినల్ వెర్షన్ అని తెలిపారు.

“ఒక్క కట్టున్నా నేను ఈ సినిమాను ప్రమోట్ చేసేవాడిని కాదని” ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.

ప్రస్తుతం పరిస్థితి ఏంటి?

ప్రస్తుతం ‘సత్లుజ్’ సినిమా భారతదేశంలో అధికారికంగా ఏ ఓటీటీ ప్లాట్‌ఫామ్‌లోనూ అందుబాటులో లేదు. చట్టపరమైన అంశాలపై స్పష్టత వచ్చిన తర్వాతే భారతీయ ప్రేక్షకులకు మళ్లీ అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీనిపై ZEE5 లేదా చిత్ర యూనిట్ నుంచి మరిన్ని అధికారిక వివరాలు రావాల్సి ఉంది. సినిమా తొలగింపునకు గల ఖచ్చితమైన కారణాన్ని ZEE5 ఇప్పటివరకు వెల్లడించలేదు.

ఈ కథనంలో పొందుపరిచిన వివరాలు అధికారిక ప్రకటనలు, కోర్టు రికార్డులు, అందుబాటులో ఉన్న విశ్వసనీయ మీడియా నివేదికల ఆధారంగా సమగ్రంగా రూపొందించబడ్డాయి.

Satluj Movie Controversy తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

‘సత్లుజ్’ సినిమాకు మూడు పేర్లు ఎందుకు వచ్చాయి?

సెన్సార్ ప్రక్రియ, అనంతరం జరిగిన చట్టపరమైన పరిణామాల కారణంగా ‘ఘల్లుఘరా’ నుంచి ‘పంజాబ్ 95’, చివరకు ‘సత్లుజ్’గా పేరు మార్చారు.

దిల్జిత్ దొసాంజే “ఒక్క కట్ ఉన్నా ప్రమోట్ చేయను” అని ఎందుకు అన్నారు?

ఓటీటీలో విడుదలైనది ఎలాంటి కట్స్ లేని ఒరిజినల్ వెర్షన్ అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

భారత్‌లో మాత్రమే సినిమా ఎందుకు తొలగించారు?

దీనికి గల ఖచ్చితమైన కారణాన్ని ZEE5 వెల్లడించలేదు. చట్టపరమైన మార్గాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు మాత్రమే తెలిపింది.

జస్వంత్ సింగ్ ఖల్రా కేసులో కోర్టు ఏ తీర్పు ఇచ్చింది?

ఆరుగురు పంజాబ్ పోలీస్ అధికారులను దోషులుగా తేల్చి, వారికి జీవిత ఖైదు విధించారు.

‘సత్లుజ్’ సినిమా మళ్లీ భారత్‌లో విడుదలయ్యే అవకాశం ఉందా?

ప్రస్తుతం దీనిపై అధికారిక తేదీ లేదా నిర్ణయం ప్రకటించలేదు. చట్టపరమైన ప్రక్రియ కొనసాగుతోందని మాత్రమే ZEE5 తెలిపింది.

నోటిఫికెషన్స్ కోసం బెల్ ఐకాన్ క్లిక్ చెయ్యండి.